دکتر علی گراوند^*: زبان مادری اولین وسیله‌ی ارتباطی هر فرد با دنیای بیرون و افراد و جوامع پیرامونی است و از رهگذر آن مبانی فکری و فرهنگی شخصیت هر فرد شکل می‌گیرد. به همین دلیل زبان مادری زیر ساخت و سنگ بنای زبان رسمی و ملی هر فرد و جامعه‌ای است. علاقه و پیوند هر فرد با زبان مادی فی‌الواقع پیوند و علاقه‌ای عاطفی و درونی است. زبان مادری بر اساس احساسات و عواطف پاک مادرانه شکل می‌گیرد و آموخته می‌شود و زبان‌های دیگر که در مراحل بعدی هر فرد موفق به یادگیری آن‌ها می‌شود، بر اساس تعلیم و آموزش آموخته می‌شوند و یادگیری آن‌ها بر خلاف زبان مادری ریشه در ذات و سرشت و فطرت انسانی فرد(قوه‌ی خدادادی زبان) ندارد. به همین دلیل است که معمولاً آموزش زبان‌های دوم و سوم و غیره به صورت کامل و صددرصد نیست و متکلم به آن‌ها به راحتی شناخته می‌شود و به اصطلاح لهجه دارند. گذشته از این، از آن‌جا که زبان مادری ریشه در سرشت و ذات افراد دارد چنان که قبلاً اشاره شد، زیربنا و سنگ زبان رسمی و ملی هر فرد و جامعه‌ای است. به همین دلیل توجه و علاقه‌ی بدان زیربنا و گام اول در شناخت زبان ملی و رسمی است. بر این اساس بر کلیه‌ی پژوهشگران و اهل قلم حوزه‌ی زبان و زبان‌شناسی است که دامنه‌ی مطالعات خود را به بررسی زبان مادری خود و دیگران گسترش دهند و در کنار بررسی زبان رسمی بخشی از از فعالیت خود را معطوف به زبان‌های مادری بنمایند تا هم حق خود را به زبان مادری ادا کرده باشند و هم بتوانند زیرساخت‌های زبان ملی و رسمی خود را هرچه بیش‌تر و بهتر بشناسند. هم‌چنین در برنامه‌های درسی مراکز آموزشی اعم از مدارس و دانشگاه‌ها باید بخشی به بررسی زبان‌های مادری و ادبیات محلی اختصاص داده‌شود. *عضو هئیت علمی دانشگاه ایلام