مقدمه: در عصر پر تحول امروز هر گونه تأخير در تصميمگيري و برنامهريزي و هرگونه مانع تراشي در برابر تحولات ناشي از دنياي جديد و «فرا روايتِ مدرنيته» باعث به عقب افتادن فرايند رشد اقتصادي، عدالت اجتماعي، رفاه، آزادي و كرامت انساني ميگردد. چنين غفلتي باعث ميشود توسعه اقتصادي، اجتماعي و سياسي بيش از پيش دور از دسترس قرار گيرد و جبران چنين اشتباهي شايد هرگز ميسر نباشد. بنابراین بسياري از كشورهاي جهان سوم طي ۶۰ سال گذشته برنامههاي بلند مدت و كوتاه مدتي را براي رسيدن به اهداف فوق به اجراء درآوردهاند. برخي از اين جوامع طي مدت مذكور توانستهاند به شدت از «مدار توسعه نيافتگي» فاصله بگيرند. اما كشور ما عليرغم برخي تلاشها و برنامهها هنوز از ابعاد مختلف در چنگال عقبماندگي گرفتار مانده و از اين بابت رنج ميكشد. در اين ميان تعدادي از استانهاي محرومتر از جمله لرستان بيش از ساير نواحي كشور با مشكلات اقتصادي ـ اجتماعي، فقر، بيكاري، مهاجرت نخبگان و … مواجه بوده و غالب قابليتها و ظرفيتهاي آن همچنان باالقوه باقي مانده و از ارزش افزودهي ناچيزي برخوردار است. استان لرستان عليرغم برخورداري از دشتهاي حاصلخيز، منابع كمنظير آب، معادن فراوان از جمله معادن نفت و انواع سنگهاي ساختماني و عبور خطوط انرژي، ترابري و ديتا و برخورداري از نيروي كار ارزان قيمت، جاذبههاي تاريخي، فرهنگي و طبيعي و ثبات امنيتي، هنوز از نظر رشد و توسعه، از وضعيت قابل قبولي برخوردار نبوده و جزو هشت استان محرومتر كشور است. استان لرستان با اينكه از نظر منابع و قابليتهاي خدادادي جزو «یك سومِ اول» استانهاي كشور ميباشد، ولي از نظر سطح توسعه در «يك سوم آخر» قرار گرفته است. طبق آمارهاي مستند دولتی، لرستان از نظر شاخصهاي مختلف توسعهاي در بين ۲۸ استان كشور، داراي رتبههاي زير است: از نظرِ برخورداري از شبكه بزرگراهي و راههاي فرعي رتبههاي ۲۳ و ۲۲، نسبت اشتغال صنعتي و تولید ناخالص صنعتی رتبهي ۲۷، شاخص تخصصي منطقهاي رتبهي ۲۵، سهم از كارگاههاي صنعتي متوسط (۹۹ـ۵۰ نفره) رتبهي۲۶، سرمايهگذاري در صنايع تبديلي و تكميلي بخش كشاورزي ۲۱، احداث باغ و توليد باغي رتبههاي ۲۶ و ۲۷، كتابخانه نسبت به جمعيت ۲۷، تعداد هتل دو ستاره به بالا ۲۶، نسبت شهرها و روستاهاي گازرساني شده ۲۰و ۲۱، ضريب نفوذ تلفن همراه، ثابت و اينترنت ۲۷ و ۲۵ و ۳۰، نسبت روستاهاي برخوردار از مركز ICT رتبهي ۲۲. بر اساس اين دغدغهها، گروهي از پژوهشگران و كارشناسان برجسته و مجرب استان در قالب كميتهي پژوهشگران «ستاد ائتلاف احزاب اصلاحطلب لرستان» با بررسي مقدماتي چالشها و مشكلات، ظرفيتها و استعدادها و راهكارهاي «برون رفتِ» استان از مدار توسعه نيافتگي (و با نظر به اینکه حل و رفع مشکلات استان بدون نگاه به مشکلات کلان کشور خصوصاً مسئله توسعه سیاسی و حقوق شهروندی نمیتواند در دسترس قرار گیرد)، طي ساعتها كار كارشناسي اين سند مقدماتي را در پنج بخش «چالشها(مسايل)، ظرفيتها(قابليتها) و مطالبات(خواستهها) استاني، مطالبات ملي، مطالبات در حوزه سياست خارجي»، براي ارايه به رئيسجمهور دهم و حاكميت، تهيه و تدوين كردهاند. خواستهي اكيد ما اين است كه قوه مجريه با همكاري ساير قوا و مديريت استان و مشاركت نهادهاي مدني و محلي، كوشش خود را براي جامعه عمل پوشاندن به اين سند به كار گيرد. قابل ذكر است كه اين «سندِ مقدماتي» متعاقباً توسط كميتهي پژوهشگران «ستاد ائتلاف احزاب اصلاحطلب لرستان» نهايي شده و مبنا و معياري برايِ قضاوت افكار عمومي، فعالان سياسي ـ اجتماعي و احزاب اصلاحطلب استان در مورد ميزان پاسخگويي حاكميت به مطالبات و خواستههاي مردم استان لرستان خواهد بود. فصل اول: چالشها و مسايل اساسي لرستان الف) كشاورزي و منابع طبيعي: ۱ـ تخريب خاك و پوشش گياهي. ۲ـ پايين بودن سطح بهرهوري در بهرهبرداريهاي كشاورزي (زراعي، دامي، باغي) و صنعتي. ۳ـ «خرد مقياس» بودن و پراكنده بودن بهرهبرداريهاي كشاورزي (زارعي،باغي،دامي). ۴ـ ديم بودن ۷۵ درصد اراضي زراعي استان. ب) توليد و سرمايه گذاري: ۱ـ مديريت غير متخصص و ناكارآمد در حوزهي اداري. ۲ـ پايين بودن ارزش افزوده در بخش كشاورزي، صنعت و معدن. ۳ـ ركود صنايع و تعطيلي بسياري از آنها. ۴ـ محدوديت بازار سرمايه و سرمايهگذاري. ج) آموزش و پژوهش: ۱ـ «مهارت محور» نبودن آموزش و پرورش. ۲ـ ناكافي بودن سطح پوشش تحصيليِ جمعيت لازم التعليم. ۳ـ پايين بودن سطح كيفي و محدوديت مراكز آموزش عالي دولتي و مراكز پژوهشي. ۴ـ مهاجرت نخبگان و كمبود نيروي انساني كارآمد و ماهر. د) زيربنــاها: ۱ـ ضعف شبكه جادهاي داخلي. ۲ـ ضعيف بودن فرودگاه خرمآباد. ۳ـ ضعف زيرساختهاي ارتباطات ديتا. هـ) رفاه و خدمات اجتماعي: ۱ـ پايين بودن سطح كيفيت زندگي در شهرها. ۲ـ پايين بودن سطح پوشش خدمات اجتماعي. ۳ـ كمبود نيروي انساني متخصص، كيفيت پايين و محدوديت ارايه خدمات در حوزه بهداشت و درمان. ۴ـ محدوديت شديد فضاهاي ورزشي، فرهنگي و هنري. و) گردشگري: ۱ـ ضعف زيرساخت هاي گردشگري. ۲ـ تخريب آثار باستاني و جاذبههاي طبيعي. ح) وضعيت و شرایط اجتماعي: ۱ـ بيكاري به ويژه بيكاري جوانان و نيروي كار تحصيل كرده. ۲ـ فقر و پايين بودن سطح درآمد. ۳ـ آسيبهاي اجتماعي از قبيل اعتياد. ۴ـ تبعيض جنسي و توجه كمتر به حقوق زنان. فصل دوم: ظرفيت ها و استعدادها ي لرستان الف) كشاورزي و منابع طبيعي: ۱ـ برخورداري از ۸۵۰ هزار هكتار اراضي زراعي مرغوب. ۲ـ برخورداري از ۲۰ ميليارد متر مكعب آبهاي سطحي و زيرزميني. ۳ـ شش ميليون واحد دامي. ۴ـ پتانسيل بالاي پرورش ماهيان سرد آبي و گرم آبي. ۵ـ پوشش مرتعي ـ جنگلي به مساحت دو ميليون هكتار. ۶ـ تنوع بالايِ گونههاي گياهي و جانوري به ويژه گياهان دارويي. ب) منابع معدنی: ۱ـ وجود منابع غنيِ سنگهاي ساختماني و تزئيني، سنگ گچ و سنگ آهك. ۲ـ معادن نفت خام و عبور خطوط اصلي نفت خام از استان. ج) زيربنـاهــــا: ۱ـ وجود نسبي زير بناهاي صنعتي از قبيل عبور جاده شمال ـ جنوب، خط آهن، خطوط فيبر نوري، خطوط گاز و شبكههاي فشار قوي برق از استان. ۲ـ نيروي كار ارزان. ۳ـ وجود امنيت مناسب. د) توريسم و اكوتوريسم: ۱ـ تنوع اقليمي و آب و هواي مطلوب (لرستان معروف به ايران كوچك). ۲ـ آثار و جاذبههاي تاريخي، فرهنگي و طبيعي متعدد و منحصر به فرد. ۳ـ غناي فرهنگي ـ هنري به ويژه در حوزهي موسيقي. ۴ـ پيشينه درخشان تمدن و فرهنگ باستاني و تاريخي از جمله مفرغهاي لرستان، اهلي كردن اسب براي اولينبار، وجود اولين آثار گرافيكي و نقاشي و دست ساختههاي بشري در غارها، سابقه سكونت ۴۰ هزار ساله. فصل سوم: مطـالبـاتِ استــــــانی بخش اول: مطالبات استـانی در حوزه ی علم، فرهنگ و آموزش: الف) آموزش عالی و پژوهش: ۱ـ افزايش سهميه مناطق محروم در دانشگاههاي معتبر كشور. ۲ـ افزايش ظرفيت و كيفيت دانشگاه لرستان. ۳ـ ارتقاء دانشگاه دولتی لرستان به سطح دانشگاه مادر با ایجاد تنوع در رشتههای تحصیلی در مقطع لیسانس و توسعه تحصیلات تکمیلی به ویژه تأسیس دورههای دکترا که در سند چشمانداز بیست ساله به تصویب وزارت متبوع رسیدهاست. ۴ـ تأسیس دانشکدههای منابع طبیعی، شیلات و علوم اجتماعي و تقويت دانشكده مهندسي دانشگاه لرستان. ۵ـ استقلال علمي ـ مديريتي دانشگاهها. ۶ـ تسريع در روند احداث دانشگاه آية الله بروجردي. ۷ـ تأسیس ایستگاههای تحقیقاتیِ «دیم»، «باغبانی»، «حبوبات»، «گياهان دارويي»، «شيلات»، «زنبور عسل»، «بز و گوسفند»، «مرکز تحقیقات توسعه شهری» و شاخهای از «مؤسسهی تحقیقاتی ـ تولیدی سرم سازی رازی» در استان. ۸ـ انجام مطالعه آمایشِ سرزمین برای استان طبق اسلوب علمی، با هدف زمینهسازی جهت توسعهي پایدار. ۹ـ ایجاد پارک فنآوری در زمینهي گیاهان دارویی، دامپروری، کشاورزی، صنعت و معدن و فرهنگ و مسایل اجتماعی. ب) آموزش و پرورش: ۱ـ تغییر اساسی در ساختار تشکیلاتی و نیروی انسانی آموزش و پرورش. ۲ـ تغيير و تحول نظام آموزش و پرورش از «محتوي محوري» كه محصول آن دانشآموزان ذهنيتگرا، «بدونِ مهارت» و «بدونِ نگرش» است به سمت و سوي آموزش و پرورش «پژوهش محور»، «فعاليت محور» براي پرورشِ فراگيراني فعال در عرصهي مهارتهاي اجتماعي و مشاركتهاي مدني. ۳ـ تأمين حقوق صنفي معلمان (فرهنگيان) شامل: الف) حق داشتن انجمن و كانونهاي صنفي ـ فرهنگي. ب) بهبود سطح زندگي و رفع دغدغههاي معيشتي معلمان از طريق افزايش حقوق آنها. ج) فراهم كردن زمينهي ارتقا سطح دانش، مهارت و نگرش معلمان. ۴ـ راهاندازي مدارس شبانهروزي براي پوشش تحصيلي جمعيت لازمالتعليم در مناطق فاقد پوشش تحصيليِ كافي استان با اولويت دختران در شهرستانهاي اليگودرز (شول آباد، بشارت، …) پلدختر (ميانكوه، كركي و منگره، …) خرمآباد (بخش پاپي، زاغه،…) نورآباد (سركشتي،) سلسله (زشت قلايي،…) كوهدشت (هميان و ضرون) ۵ـ ساماندهي سوادآموزي بزرگسالان براي ريشهكني بي سوادي در جمعیت زیرِ ۶۰ سال. ۶ـ احداث مراكز آموزش فني ـ حرفهاي در مراكز بخشها. ۷ـ احداث اردوگاهاي دانشآموزي براي شهرستانهاي استان و باز گرداندن اردوگاه دانشآموزي پيشاهنگي سابق (پادگان حمزه فعلي) به آموزش و پرورش. ۸ـ انتخاب مديران آموزش و پرورش و آموزشگاهها با رأي معلمان. ۹ـ تجهيز مدارس و آموزشگاههاي استان به تكنولوژي مدرن آموزشي. ج) قومیت، فرهنگ، گردشگری: ۱ـ احداث تالار موسیقی، تالار تئاتر، نگارخانه، سالن همایش و سینما برای آن دسته از شهرستانهای استان که فاقد چنین امکاناتی هستند و افزایش تعداد این اماکن برای شهرهای بزرگ استان. ۲ـ تأسیس رشته دانشگاهي موسیقی لری. ۳ـ توقف تحقیر اقوام در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و احترام به آداب و سنن و گویشها و لباس و سایر نمادهای فرهنگی اقوام کشور. ۴ـ استخدام هنرمندان لرستان در ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برای دمیدن روح هنر در کالبد این اداره. ۵ـ احداث و یا تکمیل موزهی هنرهای معاصر، مردم شناسی و باستان شناسی در شهرستانهای استان. ۶ـ رساندن سرانه فضای کتابخانهای استان به میانگین استانهای برخوردار. ۷ـ اجرای طرح جامع گردشگری و ايجاد زيرساختهاي گردشگري در استان. ۸ـ پيگيري ثبت بینالمللی قلعهي فلکالافلاک، پل کشکان و ساير آثار باستاني، تاريخي و طبيعي مهم لرستان. ۹ـ جمعآوری اشیاي تاریخی مربوط به استان و انتقال آنها به موزهی فلکالافلاک. ۱۰ـ اجرای هر چه سریع تر طرح تالار مرکزی شهر خرمآباد كه قبلاً مصوب شدهاست. ۱۱ـ اجراي طرح جامع مرمت و حفاظت از آثار باستاني استان. بخش دوم: مطالبات استـانی در حوزهی اقتصاد (تولید و اشتغال): الف) راه و ارتباطات: ۱ـ گسترش و تقویت و ارتقاي فرودگاه خرمآباد به فرودگاه بينالمللي. ۲ـ اتصال شهرستانهای استان به شبکه راه آهن سراسری. ۳ـ اصلاح مسیر و دو بانده شدن جادههای بین استانی و بین شهری استان. ۴ـ ايجاد زير ساختهاي سخت افزاري فنآوري اطلاعات (IT) و زمينهسازي براي ايجاد شاهراههاي ديجيتالي در استان. ۵ـ تسریع در انجام پروژهی نیروگاه خرمآباد با مكانيابي مناسب و رعایت معیارهای زیست محیطی. ب) منابع طبیعی و محیط زیست: ۱ـ طراحی و اجرای طرح جامع صیانت ازجنگلها و مراتع استان. ۲ـ خروج تدریجی جنگلنشینان از عرصههای جنگلی برای حفظ این سرمایه ملی. ۳ـ کاهش وابستگی دامداری به مراتع و کاهش فشار بر مراتع از طریق آبی کردن اراضی زراعی و تولید علوفه. ۴ـ حفاظت و احیاي زیستگاههای طبیعی و حیات وحش و حفظ ذخایر ژنتیک گیاهی استان. ۵ـ اجراي طرح جامع حفاظت از جاذبههاي طبيعي استان. ۶ـ اجباری شدن مطالعه ارزیابی اثرات «زیست محیطی» پروژههای صنعتی در استان. ج)کشــــــــــاورزی: افزايش تولید زراعی در واحد سطح، گسترش باغداری به میزان ۰۰۰/۱۰۰ هکتار، توليد علوفه، کاهش فشار بر منابع طبیعی (جلوگیری از تخریب مراتع)، تغییر الگوی دامپروری از الگوی باز به نيمه باز و بسته، افزایش تولیدات دامی و در نهايت توسعه بخش كشاورزي لرستان فقط و فقط از طريق آبي كردن اراضي ديم استان ميسر است. با توجه به اینکه بيش از ۱۰ درصد آبهای کشور در استان لرستان قرار دارند، بایستی سطح اراضی آبی لرستان به میزان ۱۰ درصد (یعنی حدود ۰۰۰/۶۵۰ هکتار) اراضی آبی کشور برسد.
برای رسیدن به این هدف بایستی اقدامات زیر انجام پذیرد: ۱ـ تسریع در اجرا و اتمام سدهای «کشت آبی» ایوشان، مروک، کمندان، حوضیان و آب سرده و تونل كاكارضا و تأسيسات پايين دستي آن. ۲ـ شروع و اجرای هر چه سریعتر سدهای مطالعه شدهی زیبامحمد، گلهرود، اشترینان، ژان، تاج امیر، پریان و دوليسكان زاغه. ۳ـ تسریع در روند مطالعه و اجرای سدهای کاکاشرف، شبیخون، سراب تلخ، مخمل کوه، عالی محمود، ده جانی میان کوه، فیروز آباد، نورآباد و ماربره. ۴ـ تسریع در روند مطالعه و اجرای سد ملی «کشت آبی» گاوشمار (معشوره) براي آبي كردن دشتهاي بزرگ و كوچك كوهدشت، ميشنان، پريان و دشت ميربك. ۵ـ احداث «سدها و ايستگاه هاي پمپاژ و رزوارهاي بزرگ» بر روي رودخانه هاي كشكان، سيمره، هفت چشمه گريت و خشكه روده چغلوندي براي آبي كردن دشتهاي بزرگ و كوچك واشيان، رومشكان، كوناني، درب گنبد، گريت، جايدر و چغلوندي از رديفهاي بودجه ملي. ۶ـ انتقال بخشي از آب رودخانه گاماسياب با حفر تونل براي آبي كردن بخشي از اراضي دشت خاوه. ۷ـ مهار آب رودخانه بادآور براي آبي كردن بخشي از اراضي دشت خاوه. ۸ـ احداث و تكميل ايستگاههاي پمپاژ مطالعه شدهي زير: ميدان، واشيان، رنگين بان و چم مهر در شهرستان پلدختر. كوره دشت، كلين عليا، كلين سفلي و سرطرهان در شهرستان كوهدشت. خاتون بان و … در شهرستان نورآباد. دوآب در الشتر و … ۹ـ احداث صنایع تبدیلی متناسب با ظرفیتهای منطقه ای استان برای بالا بردن ارزش افزوده مثل كارخانه آبميوه و كمپوت در بروجرد، رب گوجه و خيار شور در پلدختر و خرمآباد، كنسرو لوبيا در الشتر، تولیدات زراعی و دامی و کاهش نرخ بیکاری. ۱۰ـ تعمیم بیمه محصولات کشاورزی و دامی به همهي کشاورزان، با حمایت های مالی دولت. د) صنعت و معدن: ۱ـ با توجه به اینکه استانهای برخوردار و توسعهیافته با سرمایهگذاری صنعتی مستقیم دولت به این مرحله رسیدهاند، دولت بایستی با سرمایهگذاری صنعتي مستقیم لرستان را سطح استانهای برخوردار، ارتقا دهد. ۲ـ تسریع در انجام پروژههای صنعتی کلید خورده مثل پتروشیمی و کارخانه سیمان خرمآباد با مكانيابي مناسب پتروشیمی کوهدشت، پالایشگاه پلدختر و……… ۳ـ زمینهسازی تأسیس و گسترش صنعت در استان از طریق ارايه تسهیلات، تقویت شهرکهای صنعتی و قايل شدن امتیازات خاص برای صنعتگران و کارآفرینان. ۴ـ احیا و بازسازی کارخانههای تعطیل شدهی پارسیلون، چرم و پوست، یخچالسازی و مجتمع کشت و صنعت لرستان، شيشهسازي اليگودرز و ……… ۵ـ رساندن سهم ۸ درصدی استان از شاغلان صنعتي و ارزش افزودهي صنعتي به ۵/۲ درصد با توجه به جمعيت ۵/۲ درصدي استان از جمعيت كشور. ۶ـ برای بالا بردن ارزش افزودهی منابع غنی و متعدد سنگهای ساختمانی در استان، دولت بایستی در قالب یک طرح جامع، برای احدث کارخانجات مختلف فرآوردههای سنگی و«ساماندهی زنجیره کارخانجات مربوطه» زمینهسازی کند از جمله تجهيز شهرك سنگ ازنا و ايجاد شهرك سنگ در بخش چگني. ۷ـ با توجه به منابع غنی سنگ آهک و سنگ گچ در لرستان، دولت بایستی در قالب یک طرح جامع، برای احداث کارخانجات مربوطه و ساماندهی آنها اقدام کند. هـ) بودجه و تسهیلات بانکی: جهت تقویت بازار سرمایه و افزایش توان «وام دهی» بانکهای استان برای پروژههای مختلف بایستی: ۱ـ سهم دولت از میزان تسهیلات اعتباری بانکها به ۵۰ درصد افزایش یابد. ۲ـ میزان (درصد) برداشت بانکهای استان از سپرده قانونیشان نزد بانک مرکز ی، افزایش یابد. ۳ـ دولت بدهیهای خود را به شبکهي بانکی استان پرداخت کند. ۴ـ اختصاص بخش قابل توجهي از سرمايهگذاري خارجي به لرستان. ۵ـ اختصاص يك رديف اضافهي بودجه براي رساندن سطح توسعه استان به متوسط استانهاي برخوردار. ۶ـ كاهش نسبت ۴۴ درصدي جمعيت زير خط فقر در استان كه دو برابر ميانگين كشوري است به سطح متوسط استانهاي برخوردار از طريق اختصاص ۵/۲ درصد از بودجه كشور به استان با توجه به جمعيت ۵/۲ درصدي استان. بخش سوم: مطالبات استـانی در حوزه رفاه و خدماتِ اجتماعی: الف) بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: ۱ـ ارتقاي دانشگاه علوم پزشکی به سطح دانشگاه مادر و ایجاد رشتههایی که علیرغم درخواستهای مکرر این دانشگاه، هنوز ایجاد نشدهاند. ۲ـ تأسیس دانشکده داروسازی با توجه به پیگیریهای قبلی و وجود کارخانههای مادر داروسازی در استان. ۳ـ پذیرش دستیار تخصصی در حداقل چهار رشته مصوب در وزارت متبوع با توجه به ارتقا دانشگاه از تیپ ۳ به تیپ ۲ . ۴ـ تأسیس بیمارستان جنرال در مرکز استان و ایجاد سانترهای تخصصی کامل در آن برای کاهش بار مراجعه هم استانیها به استانهای دیگر و شهر تهران. ۵ـ ارتقا پوشش خدمات بهداشتی ـ درمانی به سطح تمام مناطق استان (صد درصد مناطق). ۶ـ ایجاد پایگاه امداد هوایی با توجه به عبور مسیر اصلی جاده شمال ـ جنوب از استان و صعب العبور بودن بسیاری از مناطق استان که امکان امدادرسانی زمینی ندارند. ۷ـ انتخاب مدیران ارشد دانشگاه علوم پزشکی با توجه به نظرات جامعه پزشکی استان. ۸ـ تأمین پزشک برای مراکز بهداشتی ـ درمانی با توجه به کمبود محسوس پزشک در مناطق محروم استان. ب) ورزش و تربیت بدنی: ۱ـ اجرای هرچه سریعتر طرح دهکدهی المپیک لرستان. ۲ـ گسترش سرانه فضاهای ورزشی استان تا رسیدن به میانگین استانهای برخوردار. ۳ـ احداث مجموعه ورزشی برای شهرستانهای فاقدِ آن. ج) شهرسازی و محیط زیست شهری: ۱ـ تصويب و اجراي طرح ساماندهي مواد زائد جامد شامل: دفع بهداشتی، بازیافت و احداث کارخانهی کمپوست زباله برای شهرهای استان با هدف حفظ کیفیت محیط زیست استان که مزیت استان محسوب میشود. ۲ـ جمعآوری کارگاههای مزاحم از سطح شهرهای استان در قالب شهرکهای صنعتی. ۳ـ تسریع در تکمیل و ایجاد سیستمهای جمعآوری و تصفیه فاضلاب شهری برای شهرهای استان. ۴ـ تخصیص اعتبار و ارايه تسهیلات به بخش خصوصی و شهرداریهای استان از طرف دولت برای بازسازی بافتهای فرسوده در شهرهای استان. ۵ـ تخصیص اعتبار و ارايه تسهیلات به شهرداریهای استان از طرف دولت برای تعریض خیابان در شهرهای استان. ۶ـ تدوین طرح جامع شهرسازی برای شهرهای بالای ۰۰۰/۲۰ نفر در استان. ۷ـ توقف حرکت شهرهای استان به عرصههای کشاورزی و تبدیل رشد افقی شهرها به رشد عمودی. فصل چهارم: مطالباتِ ملـی الف) حقوق شهروندی: ۱ـ تهیه و تدوین «لایحه ی حقوق شهروندی» برای دفاع از حقوق مدنی شهروندان بر اساسِ کنوانسیونهای بینالمللی و اعلامیه جهانی حقوق بشر. ۲ـ آزادی اجتماعات و گردهماییها برای اقشار جامعه. ۳ـ آزادی بیان به عنوان اساس همهی آزادیها. ۴ـ محاکمه زندانیان سیاسی با حضور هيئت منصفه و به صورت علني. ۵ـ حذف نظارت استصوابی در انتخابات مختلف. ۶ـ شیشهای شدن صندوقهای رأی و نظارت نمایندگان کاندیداها و خانه احزاب بر روند رأی گیری از شروع تا شمارش آرا در همهي انتخاباتها. ۷ـ آزادسازی جریان گردش اطلاعات و زمینهسازی جهت مجاز شدن تأسیس ایستگاههای رادیویی و تلویزیونی، به وسیلهی افراد حقیقی و حقوقی غیردولتی. ۸ـ زمینهسازی جهت صدور مجوز مطبوعات در سریعترین زمان ممکن و برقراری یارانهی کافی برای انتشار مطبوعات با هدف ارتقا سطح فرهنگی جامعه. ۹ـ اصلاح قانون مطبوعات به نحوی که مطبوعات بتوانند آزادانه به نقد و بررسی شرایط کشور و عملکرد مدیران و مدیریت کلان کشور بپردازند. ۱۰ـ رفع موانع و تسریع در روندِ قانونیِ تشکیل احزاب و سازمانهای غیردولتی و حمایتِ قانونی و مالی از آنها. ۱۱ـ تعریفِ قانونیِ «جرم سیاسی» برای جلوگیری از سوء استفاده از این مفهوم علیه فعالان سیاسی ـ اجتماعی. ب) زنان و خـانواده: ۱ـ حذف سهمیه بندی جنسیتی در دانشگاهها. ۲ـ خروج لایحهی موسوم به «لایحه ی حمایت از خانواده» که نقشی جز تخریب نهاد خانواده ندارد ـ از دستور کار مجلس و پس گیریِ آن توسط دولت. ۳ـ برقراری مستمری بازنشستگی برای زنان خانهدار. ۴ـ تدوین لایحهای برای محاسبه نقش زنان خانهدار در اقتصاد خانوار و احقاق حقوق آنها در زمینه مالکیت بر بخشی از دارایی خانوار به نسبت میزان فعالیت و نقششان در حیات خانوار و تعريف خانهداري در طرح طبقهبندي مشاغل. ۵ـ نهادسازی لازم برای انتقال بخشی از وظایف خانگی زنان (خانهداری، آشپزی، بچهداری) به نهادهای اجتماعی تا زنان با برخورداری از اوقات فراغت کافی بتوانند در راستای توسعه فکری، فرهنگی و اجتماعی خود گام برداشته و به حقوق انسانی خویش برسند. ۶ـ پيوستن كشور به كنوانسيون بينالمللي رفع تبعيض از زنان. ج) رفاه و تامین اجتماعی: ۱ـ برقراری بیمه بیکاری برای نیروی کار از بدو ورود به بازار کار تا پیدا کردن کار. ۲ـ افزایش و انتقال نحوه پرداخت مستمری روستايیان بازنشسته موسوم به«طرح ۶۰ ساله» از کمیتهی امداد و ساير مستمريها به وزارت رفاه و تأمين اجتماعي و سازمان بازنشستگی با هدف حفظ حرمت و کرامت هموطنان. ۳ـ برقراری بیمهي درمانی رایگان برای بیکاران، دانشجویان، سربازان و زنان خانهدار. ۴ـ کاهش نسبت جمعیت زیر خط فقر استان تا سطح میانگین استانهای برخوردار. د) نظام اداری و مدیریت منابع کشور: ۱ـ اجرای اصل شایستهسالاری خصوصاً در سطح مدیریت کلان كشور و انتخاب استانداران و فرمانداران و مديران كل بر اساس اصول و شاخصهای مقبول و علمی (تخصص، خلاقیت و مسؤوليت پذيري). ۲ـ احیاي مجدد سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و شوراهاي تخصصي. ۳ـ استقلال بانک مرکزی. ۴ـ استقلال صندوق ذخیرهی ارزی از دولت و سپردن آن به دست مجلس با هدف «هزینه کردن» منابع آن برای رهایی اقتصاد کشور از وابستگی به نفت. ۵ـ مردمی شدن سهام شرکت ملی نفت ایران با هدف افزایش نظارت مردمی و بهبود نحوهی مصرف درآمدهای نفتی. ۶ـ ارايه گزارش شفاف چگونگیِ «هزینه کرد» درآمدهای نفتی طی چهار سال گذشته، به ملت فصل پنجم: مطالبات در حوزهی سیاست خارجی ۱ـ تعریف منافع ملی از منظرِ «افکار عمومی» ملت ایران. ۲ـ مبنا قرار دادن منافع ملی در روابط خارجی. ۳ـ ادامه روند تشنجزدایی دورهی اصلاحات برای ارتقاي جایگاه کشور در صحنهی بینالمللی. ۴ـ طراحی مواضع سیاست خارجی بر اساس کمترین هزینهها و بیشترین منافع ملي. ۵ـ عدمِ بهکارگیری ظرفیت دیپلماتیک کشور برای برقراری رابطه کشورهای ذرهبینی و هدایت این ظرفیت به طرف کشورهای بزرگ و اثرگذار در صحنهي بینالمللی. سخن پایانی: این سند به وسیلهی کمیتهی پژوهشگرانِ «ستاد ائتلاف احزاب اصلاحطلب لرستان» با هدف پاسخگو کردن حاکمیت در برابر ملت، تهیه و تدوین شدهاست. کمیتهی پژوهشگران معتقد است با توجه به محدودیت زمانی(دو هفته) و معدود بودن پژوهشگران و کارشناسان شرکت کننده(۱۵ نفر) در این «کارگروه»، این سند خالی از نقص و اشکال نیست و به همین خاطر آن را «سندِ مقدماتی» نامیدهایم. ولی مهم این است که بابی برای طرح مطالبات مردم لرستان گشوده شود و این کار سرآغازی بر رابطه دوسویه بین مردم و حاکمیت باشد تا مردم نه فقط رأی دهنده و ادا کننده تکلیف، بلکه صاحب حق نیز باشند و مطالبات خود را از حاکمیت و دولت ها طلب کنند. کمیتهی پژوهشگران در صدد است پس از فرو نشستن هیجان انتخابات، با بهکارگیریِ سایر پژوهشگران و صاحبنظران استان و با صرف زمان بیشتر، این سند را در آیندهی نزدیک «بازتولید» و نهایی کرده و مجدداً آن را به دولت ارايه کند تا گامی در راه ملزم کردنِ حاکمیت به پاسخگویی به خواستها و مطالبات مردم باشد. مسؤول کمیتهی پژوهشگران: پرویز گراوند اعضاي کمیته: پرویز گراوند، مراد سپهوند، فرجالله جهانپور، مصطفی آزادبخت، کیانفر پیامنی، طاهر فرهادی، شهرام شرفی، نادر آزادبخت، خسرو عزیزی، عباس دالوند، چنگیز ابراهیمی، علی گودرزیان، عباس سبزواری، مظفر سگوند، علیرضا طهماسبیان. کمیتهی پژوهشگران «ستادِ ائتلاف احزاب اصلاح طلب لرستان»