مقدمه: در عصر پر تحول امروز هر گونه تأخیر در تصمیمگیری و برنامهریزی و هرگونه مانع تراشی در برابر تحولات ناشی از دنیای جدید و «فرا روایتِ مدرنیته» باعث به عقب افتادن فرایند رشد اقتصادی، عدالت اجتماعی، رفاه، آزادی و کرامت انسانی میگردد. چنین غفلتی باعث میشود توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بیش از پیش دور از دسترس قرار گیرد و جبران چنین اشتباهی شاید هرگز میسر نباشد. بنابراین بسیاری از کشورهای جهان سوم طی ۶۰ سال گذشته برنامههای بلند مدت و کوتاه مدتی را برای رسیدن به اهداف فوق به اجراء درآوردهاند. برخی از این جوامع طی مدت مذکور توانستهاند به شدت از «مدار توسعه نیافتگی» فاصله بگیرند. اما کشور ما علیرغم برخی تلاشها و برنامهها هنوز از ابعاد مختلف در چنگال عقبماندگی گرفتار مانده و از این بابت رنج میکشد. در این میان تعدادی از استانهای محرومتر از جمله لرستان بیش از سایر نواحی کشور با مشکلات اقتصادی ـ اجتماعی، فقر، بیکاری، مهاجرت نخبگان و … مواجه بوده و غالب قابلیتها و ظرفیتهای آن همچنان باالقوه باقی مانده و از ارزش افزودهی ناچیزی برخوردار است. استان لرستان علیرغم برخورداری از دشتهای حاصلخیز، منابع کمنظیر آب، معادن فراوان از جمله معادن نفت و انواع سنگهای ساختمانی و عبور خطوط انرژی، ترابری و دیتا و برخورداری از نیروی کار ارزان قیمت، جاذبههای تاریخی، فرهنگی و طبیعی و ثبات امنیتی، هنوز از نظر رشد و توسعه، از وضعیت قابل قبولی برخوردار نبوده و جزو هشت استان محرومتر کشور است. استان لرستان با اینکه از نظر منابع و قابلیتهای خدادادی جزو «یک سومِ اول» استانهای کشور میباشد، ولی از نظر سطح توسعه در «یک سوم آخر» قرار گرفته است. طبق آمارهای مستند دولتی، لرستان از نظر شاخصهای مختلف توسعهای در بین ۲۸ استان کشور، دارای رتبههای زیر است: از نظرِ برخورداری از شبکه بزرگراهی و راههای فرعی رتبههای ۲۳ و ۲۲، نسبت اشتغال صنعتی و تولید ناخالص صنعتی رتبهی ۲۷، شاخص تخصصی منطقهای رتبهی ۲۵، سهم از کارگاههای صنعتی متوسط (۹۹ـ۵۰ نفره) رتبهی۲۶، سرمایهگذاری در صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی ۲۱، احداث باغ و تولید باغی رتبههای ۲۶ و ۲۷، کتابخانه نسبت به جمعیت ۲۷، تعداد هتل دو ستاره به بالا ۲۶، نسبت شهرها و روستاهای گازرسانی شده ۲۰و ۲۱، ضریب نفوذ تلفن همراه، ثابت و اینترنت ۲۷ و ۲۵ و ۳۰، نسبت روستاهای برخوردار از مرکز ICT رتبهی ۲۲٫ بر اساس این دغدغهها، گروهی از پژوهشگران و کارشناسان برجسته و مجرب استان در قالب کمیتهی پژوهشگران «ستاد ائتلاف احزاب اصلاحطلب لرستان» با بررسی مقدماتی چالشها و مشکلات، ظرفیتها و استعدادها و راهکارهای «برون رفتِ» استان از مدار توسعه نیافتگی (و با نظر به اینکه حل و رفع مشکلات استان بدون نگاه به مشکلات کلان کشور خصوصاً مسئله توسعه سیاسی و حقوق شهروندی نمیتواند در دسترس قرار گیرد)، طی ساعتها کار کارشناسی این سند مقدماتی را در پنج بخش «چالشها(مسایل)، ظرفیتها(قابلیتها) و مطالبات(خواستهها) استانی، مطالبات ملی، مطالبات در حوزه سیاست خارجی»، برای ارایه به رئیسجمهور دهم و حاکمیت، تهیه و تدوین کردهاند. خواستهی اکید ما این است که قوه مجریه با همکاری سایر قوا و مدیریت استان و مشارکت نهادهای مدنی و محلی، کوشش خود را برای جامعه عمل پوشاندن به این سند به کار گیرد. قابل ذکر است که این «سندِ مقدماتی» متعاقباً توسط کمیتهی پژوهشگران «ستاد ائتلاف احزاب اصلاحطلب لرستان» نهایی شده و مبنا و معیاری برایِ قضاوت افکار عمومی، فعالان سیاسی ـ اجتماعی و احزاب اصلاحطلب استان در مورد میزان پاسخگویی حاکمیت به مطالبات و خواستههای مردم استان لرستان خواهد بود. فصل اول: چالشها و مسایل اساسی لرستان الف) کشاورزی و منابع طبیعی: ۱ـ تخریب خاک و پوشش گیاهی. ۲ـ پایین بودن سطح بهرهوری در بهرهبرداریهای کشاورزی (زراعی، دامی، باغی) و صنعتی. ۳ـ «خرد مقیاس» بودن و پراکنده بودن بهرهبرداریهای کشاورزی (زارعی،باغی،دامی). ۴ـ دیم بودن ۷۵ درصد اراضی زراعی استان. ب) تولید و سرمایه گذاری: ۱ـ مدیریت غیر متخصص و ناکارآمد در حوزهی اداری. ۲ـ پایین بودن ارزش افزوده در بخش کشاورزی، صنعت و معدن. ۳ـ رکود صنایع و تعطیلی بسیاری از آنها. ۴ـ محدودیت بازار سرمایه و سرمایهگذاری. ج) آموزش و پژوهش: ۱ـ «مهارت محور» نبودن آموزش و پرورش. ۲ـ ناکافی بودن سطح پوشش تحصیلیِ جمعیت لازم التعلیم. ۳ـ پایین بودن سطح کیفی و محدودیت مراکز آموزش عالی دولتی و مراکز پژوهشی. ۴ـ مهاجرت نخبگان و کمبود نیروی انسانی کارآمد و ماهر. د) زیربنــاها: ۱ـ ضعف شبکه جادهای داخلی. ۲ـ ضعیف بودن فرودگاه خرمآباد. ۳ـ ضعف زیرساختهای ارتباطات دیتا. هـ) رفاه و خدمات اجتماعی: ۱ـ پایین بودن سطح کیفیت زندگی در شهرها. ۲ـ پایین بودن سطح پوشش خدمات اجتماعی. ۳ـ کمبود نیروی انسانی متخصص، کیفیت پایین و محدودیت ارایه خدمات در حوزه بهداشت و درمان. ۴ـ محدودیت شدید فضاهای ورزشی، فرهنگی و هنری. و) گردشگری: ۱ـ ضعف زیرساخت های گردشگری. ۲ـ تخریب آثار باستانی و جاذبههای طبیعی. ح) وضعیت و شرایط اجتماعی: ۱ـ بیکاری به ویژه بیکاری جوانان و نیروی کار تحصیل کرده. ۲ـ فقر و پایین بودن سطح درآمد. ۳ـ آسیبهای اجتماعی از قبیل اعتیاد. ۴ـ تبعیض جنسی و توجه کمتر به حقوق زنان. فصل دوم: ظرفیت ها و استعدادها ی لرستان الف) کشاورزی و منابع طبیعی: ۱ـ برخورداری از ۸۵۰ هزار هکتار اراضی زراعی مرغوب. ۲ـ برخورداری از ۲۰ میلیارد متر مکعب آبهای سطحی و زیرزمینی. ۳ـ شش میلیون واحد دامی. ۴ـ پتانسیل بالای پرورش ماهیان سرد آبی و گرم آبی. ۵ـ پوشش مرتعی ـ جنگلی به مساحت دو میلیون هکتار. ۶ـ تنوع بالایِ گونههای گیاهی و جانوری به ویژه گیاهان دارویی. ب) منابع معدنی: ۱ـ وجود منابع غنیِ سنگهای ساختمانی و تزئینی، سنگ گچ و سنگ آهک. ۲ـ معادن نفت خام و عبور خطوط اصلی نفت خام از استان. ج) زیربنـاهــــا: ۱ـ وجود نسبی زیر بناهای صنعتی از قبیل عبور جاده شمال ـ جنوب، خط آهن، خطوط فیبر نوری، خطوط گاز و شبکههای فشار قوی برق از استان. ۲ـ نیروی کار ارزان. ۳ـ وجود امنیت مناسب. د) توریسم و اکوتوریسم: ۱ـ تنوع اقلیمی و آب و هوای مطلوب (لرستان معروف به ایران کوچک). ۲ـ آثار و جاذبههای تاریخی، فرهنگی و طبیعی متعدد و منحصر به فرد. ۳ـ غنای فرهنگی ـ هنری به ویژه در حوزهی موسیقی. ۴ـ پیشینه درخشان تمدن و فرهنگ باستانی و تاریخی از جمله مفرغهای لرستان، اهلی کردن اسب برای اولینبار، وجود اولین آثار گرافیکی و نقاشی و دست ساختههای بشری در غارها، سابقه سکونت ۴۰ هزار ساله. فصل سوم: مطـالبـاتِ استــــــانی بخش اول: مطالبات استـانی در حوزه ی علم، فرهنگ و آموزش: الف) آموزش عالی و پژوهش: ۱ـ افزایش سهمیه مناطق محروم در دانشگاههای معتبر کشور. ۲ـ افزایش ظرفیت و کیفیت دانشگاه لرستان. ۳ـ ارتقاء دانشگاه دولتی لرستان به سطح دانشگاه مادر با ایجاد تنوع در رشتههای تحصیلی در مقطع لیسانس و توسعه تحصیلات تکمیلی به ویژه تأسیس دورههای دکترا که در سند چشمانداز بیست ساله به تصویب وزارت متبوع رسیدهاست. ۴ـ تأسیس دانشکدههای منابع طبیعی، شیلات و علوم اجتماعی و تقویت دانشکده مهندسی دانشگاه لرستان. ۵ـ استقلال علمی ـ مدیریتی دانشگاهها. ۶ـ تسریع در روند احداث دانشگاه آیة الله بروجردی. ۷ـ تأسیس ایستگاههای تحقیقاتیِ «دیم»، «باغبانی»، «حبوبات»، «گیاهان دارویی»، «شیلات»، «زنبور عسل»، «بز و گوسفند»، «مرکز تحقیقات توسعه شهری» و شاخهای از «مؤسسهی تحقیقاتی ـ تولیدی سرم سازی رازی» در استان. ۸ـ انجام مطالعه آمایشِ سرزمین برای استان طبق اسلوب علمی، با هدف زمینهسازی جهت توسعهی پایدار. ۹ـ ایجاد پارک فنآوری در زمینهی گیاهان دارویی، دامپروری، کشاورزی، صنعت و معدن و فرهنگ و مسایل اجتماعی. ب) آموزش و پرورش: ۱ـ تغییر اساسی در ساختار تشکیلاتی و نیروی انسانی آموزش و پرورش. ۲ـ تغییر و تحول نظام آموزش و پرورش از «محتوی محوری» که محصول آن دانشآموزان ذهنیتگرا، «بدونِ مهارت» و «بدونِ نگرش» است به سمت و سوی آموزش و پرورش «پژوهش محور»، «فعالیت محور» برای پرورشِ فراگیرانی فعال در عرصهی مهارتهای اجتماعی و مشارکتهای مدنی. ۳ـ تأمین حقوق صنفی معلمان (فرهنگیان) شامل: الف) حق داشتن انجمن و کانونهای صنفی ـ فرهنگی. ب) بهبود سطح زندگی و رفع دغدغههای معیشتی معلمان از طریق افزایش حقوق آنها. ج) فراهم کردن زمینهی ارتقا سطح دانش، مهارت و نگرش معلمان. ۴ـ راهاندازی مدارس شبانهروزی برای پوشش تحصیلی جمعیت لازمالتعلیم در مناطق فاقد پوشش تحصیلیِ کافی استان با اولویت دختران در شهرستانهای الیگودرز (شول آباد، بشارت، …) پلدختر (میانکوه، کرکی و منگره، …) خرمآباد (بخش پاپی، زاغه،…) نورآباد (سرکشتی،) سلسله (زشت قلایی،…) کوهدشت (همیان و ضرون) ۵ـ ساماندهی سوادآموزی بزرگسالان برای ریشهکنی بی سوادی در جمعیت زیرِ ۶۰ سال. ۶ـ احداث مراکز آموزش فنی ـ حرفهای در مراکز بخشها. ۷ـ احداث اردوگاهای دانشآموزی برای شهرستانهای استان و باز گرداندن اردوگاه دانشآموزی پیشاهنگی سابق (پادگان حمزه فعلی) به آموزش و پرورش. ۸ـ انتخاب مدیران آموزش و پرورش و آموزشگاهها با رأی معلمان. ۹ـ تجهیز مدارس و آموزشگاههای استان به تکنولوژی مدرن آموزشی. ج) قومیت، فرهنگ، گردشگری: ۱ـ احداث تالار موسیقی، تالار تئاتر، نگارخانه، سالن همایش و سینما برای آن دسته از شهرستانهای استان که فاقد چنین امکاناتی هستند و افزایش تعداد این اماکن برای شهرهای بزرگ استان. ۲ـ تأسیس رشته دانشگاهی موسیقی لری. ۳ـ توقف تحقیر اقوام در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و احترام به آداب و سنن و گویشها و لباس و سایر نمادهای فرهنگی اقوام کشور. ۴ـ استخدام هنرمندان لرستان در ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی استان برای دمیدن روح هنر در کالبد این اداره. ۵ـ احداث و یا تکمیل موزهی هنرهای معاصر، مردم شناسی و باستان شناسی در شهرستانهای استان. ۶ـ رساندن سرانه فضای کتابخانهای استان به میانگین استانهای برخوردار. ۷ـ اجرای طرح جامع گردشگری و ایجاد زیرساختهای گردشگری در استان. ۸ـ پیگیری ثبت بینالمللی قلعهی فلکالافلاک، پل کشکان و سایر آثار باستانی، تاریخی و طبیعی مهم لرستان. ۹ـ جمعآوری اشیای تاریخی مربوط به استان و انتقال آنها به موزهی فلکالافلاک. ۱۰ـ اجرای هر چه سریع تر طرح تالار مرکزی شهر خرمآباد که قبلاً مصوب شدهاست. ۱۱ـ اجرای طرح جامع مرمت و حفاظت از آثار باستانی استان. بخش دوم: مطالبات استـانی در حوزهی اقتصاد (تولید و اشتغال): الف) راه و ارتباطات: ۱ـ گسترش و تقویت و ارتقای فرودگاه خرمآباد به فرودگاه بینالمللی. ۲ـ اتصال شهرستانهای استان به شبکه راه آهن سراسری. ۳ـ اصلاح مسیر و دو بانده شدن جادههای بین استانی و بین شهری استان. ۴ـ ایجاد زیر ساختهای سخت افزاری فنآوری اطلاعات (IT) و زمینهسازی برای ایجاد شاهراههای دیجیتالی در استان. ۵ـ تسریع در انجام پروژهی نیروگاه خرمآباد با مکانیابی مناسب و رعایت معیارهای زیست محیطی. ب) منابع طبیعی و محیط زیست: ۱ـ طراحی و اجرای طرح جامع صیانت ازجنگلها و مراتع استان. ۲ـ خروج تدریجی جنگلنشینان از عرصههای جنگلی برای حفظ این سرمایه ملی. ۳ـ کاهش وابستگی دامداری به مراتع و کاهش فشار بر مراتع از طریق آبی کردن اراضی زراعی و تولید علوفه. ۴ـ حفاظت و احیای زیستگاههای طبیعی و حیات وحش و حفظ ذخایر ژنتیک گیاهی استان. ۵ـ اجرای طرح جامع حفاظت از جاذبههای طبیعی استان. ۶ـ اجباری شدن مطالعه ارزیابی اثرات «زیست محیطی» پروژههای صنعتی در استان. ج)کشــــــــــاورزی: افزایش تولید زراعی در واحد سطح، گسترش باغداری به میزان ۰۰۰/۱۰۰ هکتار، تولید علوفه، کاهش فشار بر منابع طبیعی (جلوگیری از تخریب مراتع)، تغییر الگوی دامپروری از الگوی باز به نیمه باز و بسته، افزایش تولیدات دامی و در نهایت توسعه بخش کشاورزی لرستان فقط و فقط از طریق آبی کردن اراضی دیم استان میسر است. با توجه به اینکه بیش از ۱۰ درصد آبهای کشور در استان لرستان قرار دارند، بایستی سطح اراضی آبی لرستان به میزان ۱۰ درصد (یعنی حدود ۰۰۰/۶۵۰ هکتار) اراضی آبی کشور برسد.
برای رسیدن به این هدف بایستی اقدامات زیر انجام پذیرد: ۱ـ تسریع در اجرا و اتمام سدهای «کشت آبی» ایوشان، مروک، کمندان، حوضیان و آب سرده و تونل کاکارضا و تأسیسات پایین دستی آن. ۲ـ شروع و اجرای هر چه سریعتر سدهای مطالعه شدهی زیبامحمد، گلهرود، اشترینان، ژان، تاج امیر، پریان و دولیسکان زاغه. ۳ـ تسریع در روند مطالعه و اجرای سدهای کاکاشرف، شبیخون، سراب تلخ، مخمل کوه، عالی محمود، ده جانی میان کوه، فیروز آباد، نورآباد و ماربره. ۴ـ تسریع در روند مطالعه و اجرای سد ملی «کشت آبی» گاوشمار (معشوره) برای آبی کردن دشتهای بزرگ و کوچک کوهدشت، میشنان، پریان و دشت میربک. ۵ـ احداث «سدها و ایستگاه های پمپاژ و رزوارهای بزرگ» بر روی رودخانه های کشکان، سیمره، هفت چشمه گریت و خشکه روده چغلوندی برای آبی کردن دشتهای بزرگ و کوچک واشیان، رومشکان، کونانی، درب گنبد، گریت، جایدر و چغلوندی از ردیفهای بودجه ملی. ۶ـ انتقال بخشی از آب رودخانه گاماسیاب با حفر تونل برای آبی کردن بخشی از اراضی دشت خاوه. ۷ـ مهار آب رودخانه بادآور برای آبی کردن بخشی از اراضی دشت خاوه. ۸ـ احداث و تکمیل ایستگاههای پمپاژ مطالعه شدهی زیر: میدان، واشیان، رنگین بان و چم مهر در شهرستان پلدختر. کوره دشت، کلین علیا، کلین سفلی و سرطرهان در شهرستان کوهدشت. خاتون بان و … در شهرستان نورآباد. دوآب در الشتر و … ۹ـ احداث صنایع تبدیلی متناسب با ظرفیتهای منطقه ای استان برای بالا بردن ارزش افزوده مثل کارخانه آبمیوه و کمپوت در بروجرد، رب گوجه و خیار شور در پلدختر و خرمآباد، کنسرو لوبیا در الشتر، تولیدات زراعی و دامی و کاهش نرخ بیکاری. ۱۰ـ تعمیم بیمه محصولات کشاورزی و دامی به همهی کشاورزان، با حمایت های مالی دولت. د) صنعت و معدن: ۱ـ با توجه به اینکه استانهای برخوردار و توسعهیافته با سرمایهگذاری صنعتی مستقیم دولت به این مرحله رسیدهاند، دولت بایستی با سرمایهگذاری صنعتی مستقیم لرستان را سطح استانهای برخوردار، ارتقا دهد. ۲ـ تسریع در انجام پروژههای صنعتی کلید خورده مثل پتروشیمی و کارخانه سیمان خرمآباد با مکانیابی مناسب پتروشیمی کوهدشت، پالایشگاه پلدختر و……… ۳ـ زمینهسازی تأسیس و گسترش صنعت در استان از طریق ارایه تسهیلات، تقویت شهرکهای صنعتی و قایل شدن امتیازات خاص برای صنعتگران و کارآفرینان. ۴ـ احیا و بازسازی کارخانههای تعطیل شدهی پارسیلون، چرم و پوست، یخچالسازی و مجتمع کشت و صنعت لرستان، شیشهسازی الیگودرز و ……… ۵ـ رساندن سهم ۸ درصدی استان از شاغلان صنعتی و ارزش افزودهی صنعتی به ۵/۲ درصد با توجه به جمعیت ۵/۲ درصدی استان از جمعیت کشور. ۶ـ برای بالا بردن ارزش افزودهی منابع غنی و متعدد سنگهای ساختمانی در استان، دولت بایستی در قالب یک طرح جامع، برای احدث کارخانجات مختلف فرآوردههای سنگی و«ساماندهی زنجیره کارخانجات مربوطه» زمینهسازی کند از جمله تجهیز شهرک سنگ ازنا و ایجاد شهرک سنگ در بخش چگنی. ۷ـ با توجه به منابع غنی سنگ آهک و سنگ گچ در لرستان، دولت بایستی در قالب یک طرح جامع، برای احداث کارخانجات مربوطه و ساماندهی آنها اقدام کند. هـ) بودجه و تسهیلات بانکی: جهت تقویت بازار سرمایه و افزایش توان «وام دهی» بانکهای استان برای پروژههای مختلف بایستی: ۱ـ سهم دولت از میزان تسهیلات اعتباری بانکها به ۵۰ درصد افزایش یابد. ۲ـ میزان (درصد) برداشت بانکهای استان از سپرده قانونیشان نزد بانک مرکز ی، افزایش یابد. ۳ـ دولت بدهیهای خود را به شبکهی بانکی استان پرداخت کند. ۴ـ اختصاص بخش قابل توجهی از سرمایهگذاری خارجی به لرستان. ۵ـ اختصاص یک ردیف اضافهی بودجه برای رساندن سطح توسعه استان به متوسط استانهای برخوردار. ۶ـ کاهش نسبت ۴۴ درصدی جمعیت زیر خط فقر در استان که دو برابر میانگین کشوری است به سطح متوسط استانهای برخوردار از طریق اختصاص ۵/۲ درصد از بودجه کشور به استان با توجه به جمعیت ۵/۲ درصدی استان. بخش سوم: مطالبات استـانی در حوزه رفاه و خدماتِ اجتماعی: الف) بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: ۱ـ ارتقای دانشگاه علوم پزشکی به سطح دانشگاه مادر و ایجاد رشتههایی که علیرغم درخواستهای مکرر این دانشگاه، هنوز ایجاد نشدهاند. ۲ـ تأسیس دانشکده داروسازی با توجه به پیگیریهای قبلی و وجود کارخانههای مادر داروسازی در استان. ۳ـ پذیرش دستیار تخصصی در حداقل چهار رشته مصوب در وزارت متبوع با توجه به ارتقا دانشگاه از تیپ ۳ به تیپ ۲ . ۴ـ تأسیس بیمارستان جنرال در مرکز استان و ایجاد سانترهای تخصصی کامل در آن برای کاهش بار مراجعه هم استانیها به استانهای دیگر و شهر تهران. ۵ـ ارتقا پوشش خدمات بهداشتی ـ درمانی به سطح تمام مناطق استان (صد درصد مناطق). ۶ـ ایجاد پایگاه امداد هوایی با توجه به عبور مسیر اصلی جاده شمال ـ جنوب از استان و صعب العبور بودن بسیاری از مناطق استان که امکان امدادرسانی زمینی ندارند. ۷ـ انتخاب مدیران ارشد دانشگاه علوم پزشکی با توجه به نظرات جامعه پزشکی استان. ۸ـ تأمین پزشک برای مراکز بهداشتی ـ درمانی با توجه به کمبود محسوس پزشک در مناطق محروم استان. ب) ورزش و تربیت بدنی: ۱ـ اجرای هرچه سریعتر طرح دهکدهی المپیک لرستان. ۲ـ گسترش سرانه فضاهای ورزشی استان تا رسیدن به میانگین استانهای برخوردار. ۳ـ احداث مجموعه ورزشی برای شهرستانهای فاقدِ آن. ج) شهرسازی و محیط زیست شهری: ۱ـ تصویب و اجرای طرح ساماندهی مواد زائد جامد شامل: دفع بهداشتی، بازیافت و احداث کارخانهی کمپوست زباله برای شهرهای استان با هدف حفظ کیفیت محیط زیست استان که مزیت استان محسوب میشود. ۲ـ جمعآوری کارگاههای مزاحم از سطح شهرهای استان در قالب شهرکهای صنعتی. ۳ـ تسریع در تکمیل و ایجاد سیستمهای جمعآوری و تصفیه فاضلاب شهری برای شهرهای استان. ۴ـ تخصیص اعتبار و ارایه تسهیلات به بخش خصوصی و شهرداریهای استان از طرف دولت برای بازسازی بافتهای فرسوده در شهرهای استان. ۵ـ تخصیص اعتبار و ارایه تسهیلات به شهرداریهای استان از طرف دولت برای تعریض خیابان در شهرهای استان. ۶ـ تدوین طرح جامع شهرسازی برای شهرهای بالای ۰۰۰/۲۰ نفر در استان. ۷ـ توقف حرکت شهرهای استان به عرصههای کشاورزی و تبدیل رشد افقی شهرها به رشد عمودی. فصل چهارم: مطالباتِ ملـی الف) حقوق شهروندی: ۱ـ تهیه و تدوین «لایحه ی حقوق شهروندی» برای دفاع از حقوق مدنی شهروندان بر اساسِ کنوانسیونهای بینالمللی و اعلامیه جهانی حقوق بشر. ۲ـ آزادی اجتماعات و گردهماییها برای اقشار جامعه. ۳ـ آزادی بیان به عنوان اساس همهی آزادیها. ۴ـ محاکمه زندانیان سیاسی با حضور هیئت منصفه و به صورت علنی. ۵ـ حذف نظارت استصوابی در انتخابات مختلف. ۶ـ شیشهای شدن صندوقهای رأی و نظارت نمایندگان کاندیداها و خانه احزاب بر روند رأی گیری از شروع تا شمارش آرا در همهی انتخاباتها. ۷ـ آزادسازی جریان گردش اطلاعات و زمینهسازی جهت مجاز شدن تأسیس ایستگاههای رادیویی و تلویزیونی، به وسیلهی افراد حقیقی و حقوقی غیردولتی. ۸ـ زمینهسازی جهت صدور مجوز مطبوعات در سریعترین زمان ممکن و برقراری یارانهی کافی برای انتشار مطبوعات با هدف ارتقا سطح فرهنگی جامعه. ۹ـ اصلاح قانون مطبوعات به نحوی که مطبوعات بتوانند آزادانه به نقد و بررسی شرایط کشور و عملکرد مدیران و مدیریت کلان کشور بپردازند. ۱۰ـ رفع موانع و تسریع در روندِ قانونیِ تشکیل احزاب و سازمانهای غیردولتی و حمایتِ قانونی و مالی از آنها. ۱۱ـ تعریفِ قانونیِ «جرم سیاسی» برای جلوگیری از سوء استفاده از این مفهوم علیه فعالان سیاسی ـ اجتماعی. ب) زنان و خـانواده: ۱ـ حذف سهمیه بندی جنسیتی در دانشگاهها. ۲ـ خروج لایحهی موسوم به «لایحه ی حمایت از خانواده» که نقشی جز تخریب نهاد خانواده ندارد ـ از دستور کار مجلس و پس گیریِ آن توسط دولت. ۳ـ برقراری مستمری بازنشستگی برای زنان خانهدار. ۴ـ تدوین لایحهای برای محاسبه نقش زنان خانهدار در اقتصاد خانوار و احقاق حقوق آنها در زمینه مالکیت بر بخشی از دارایی خانوار به نسبت میزان فعالیت و نقششان در حیات خانوار و تعریف خانهداری در طرح طبقهبندی مشاغل. ۵ـ نهادسازی لازم برای انتقال بخشی از وظایف خانگی زنان (خانهداری، آشپزی، بچهداری) به نهادهای اجتماعی تا زنان با برخورداری از اوقات فراغت کافی بتوانند در راستای توسعه فکری، فرهنگی و اجتماعی خود گام برداشته و به حقوق انسانی خویش برسند. ۶ـ پیوستن کشور به کنوانسیون بینالمللی رفع تبعیض از زنان. ج) رفاه و تامین اجتماعی: ۱ـ برقراری بیمه بیکاری برای نیروی کار از بدو ورود به بازار کار تا پیدا کردن کار. ۲ـ افزایش و انتقال نحوه پرداخت مستمری روستاییان بازنشسته موسوم به«طرح ۶۰ ساله» از کمیتهی امداد و سایر مستمریها به وزارت رفاه و تأمین اجتماعی و سازمان بازنشستگی با هدف حفظ حرمت و کرامت هموطنان. ۳ـ برقراری بیمهی درمانی رایگان برای بیکاران، دانشجویان، سربازان و زنان خانهدار. ۴ـ کاهش نسبت جمعیت زیر خط فقر استان تا سطح میانگین استانهای برخوردار. د) نظام اداری و مدیریت منابع کشور: ۱ـ اجرای اصل شایستهسالاری خصوصاً در سطح مدیریت کلان کشور و انتخاب استانداران و فرمانداران و مدیران کل بر اساس اصول و شاخصهای مقبول و علمی (تخصص، خلاقیت و مسؤولیت پذیری). ۲ـ احیای مجدد سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و شوراهای تخصصی. ۳ـ استقلال بانک مرکزی. ۴ـ استقلال صندوق ذخیرهی ارزی از دولت و سپردن آن به دست مجلس با هدف «هزینه کردن» منابع آن برای رهایی اقتصاد کشور از وابستگی به نفت. ۵ـ مردمی شدن سهام شرکت ملی نفت ایران با هدف افزایش نظارت مردمی و بهبود نحوهی مصرف درآمدهای نفتی. ۶ـ ارایه گزارش شفاف چگونگیِ «هزینه کرد» درآمدهای نفتی طی چهار سال گذشته، به ملت فصل پنجم: مطالبات در حوزهی سیاست خارجی ۱ـ تعریف منافع ملی از منظرِ «افکار عمومی» ملت ایران. ۲ـ مبنا قرار دادن منافع ملی در روابط خارجی. ۳ـ ادامه روند تشنجزدایی دورهی اصلاحات برای ارتقای جایگاه کشور در صحنهی بینالمللی. ۴ـ طراحی مواضع سیاست خارجی بر اساس کمترین هزینهها و بیشترین منافع ملی. ۵ـ عدمِ بهکارگیری ظرفیت دیپلماتیک کشور برای برقراری رابطه کشورهای ذرهبینی و هدایت این ظرفیت به طرف کشورهای بزرگ و اثرگذار در صحنهی بینالمللی. سخن پایانی: این سند به وسیلهی کمیتهی پژوهشگرانِ «ستاد ائتلاف احزاب اصلاحطلب لرستان» با هدف پاسخگو کردن حاکمیت در برابر ملت، تهیه و تدوین شدهاست. کمیتهی پژوهشگران معتقد است با توجه به محدودیت زمانی(دو هفته) و معدود بودن پژوهشگران و کارشناسان شرکت کننده(۱۵ نفر) در این «کارگروه»، این سند خالی از نقص و اشکال نیست و به همین خاطر آن را «سندِ مقدماتی» نامیدهایم. ولی مهم این است که بابی برای طرح مطالبات مردم لرستان گشوده شود و این کار سرآغازی بر رابطه دوسویه بین مردم و حاکمیت باشد تا مردم نه فقط رأی دهنده و ادا کننده تکلیف، بلکه صاحب حق نیز باشند و مطالبات خود را از حاکمیت و دولت ها طلب کنند. کمیتهی پژوهشگران در صدد است پس از فرو نشستن هیجان انتخابات، با بهکارگیریِ سایر پژوهشگران و صاحبنظران استان و با صرف زمان بیشتر، این سند را در آیندهی نزدیک «بازتولید» و نهایی کرده و مجدداً آن را به دولت ارایه کند تا گامی در راه ملزم کردنِ حاکمیت به پاسخگویی به خواستها و مطالبات مردم باشد. مسؤول کمیتهی پژوهشگران: پرویز گراوند اعضای کمیته: پرویز گراوند، مراد سپهوند، فرجالله جهانپور، مصطفی آزادبخت، کیانفر پیامنی، طاهر فرهادی، شهرام شرفی، نادر آزادبخت، خسرو عزیزی، عباس دالوند، چنگیز ابراهیمی، علی گودرزیان، عباس سبزواری، مظفر سگوند، علیرضا طهماسبیان. کمیتهی پژوهشگران «ستادِ ائتلاف احزاب اصلاح طلب لرستان»