ایلام – رمضان نوری، مهر: متخصصان بومی بیکار!: سد سیمره به عنوان یکی از بزرگترین پروژهای اشتغالزایی در شهرستان درهشهر از توابع استان ایلام در حال اجراست اما در حالیکه توقع میرفت حداقل اشتغال منطقه برای مدتی تأمین شدهباشد اکثر نیروهای فعال در ساخت این سد، غیربومی هستند. رودخانهی سیمره، سر شاخهی اصلی رود کرخه است که طرح سد و نیروگاه سیمره بر روی این رودخانه در حد فاصل استانهای ایلام و لرستان و در ۴۰ کیلومتری شمال غربی شهرستان درهشهر در حال اجراست. این سد از نوع بتنی دو قوسی با ارتفاع ۱۸۰ متر از پی، طول تاج ۲۰۲ متر و عرض تاج ۶ متر است که دریاچهای به طول ۳۸ کیلومتر و وسعت ۷۰۰۰ هکتار و حجم ۲۱/۳ میلیارد مترمکعب ایجاد خواهد کرد. سد بتنی دو قوسی سیمره پس از احداث علاوه بر ذخیره ۳۲۰۰ میلیون مترمکعب آب میتواند سالانه ۸۵۰ میلیون کیلوات ساعت برق تولید کند. سد و نیروگاه سیمره علاوه بر اینکه یک طرح ملی ویژه برق آبی محسوب میشود در توسعه و پیشرفت استانهای همجوار نیز نقش بهسزایی خواهد داشت. به گفتهی یکی از مسؤولان سد سیمره این سد در حال حاضر ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و برای ساخت سد و نیروگاه برق آبی سد سیمره که با هدف تولید انرژی به میزان سالیانه ۸۵۳ میلیون کیلو وات ساعت در سال در حال اجراست، تا کنون سه هزار و ۷۰۰ میلیارد ریال هزینه شدهاست و اجرای این طرح امسال دو هزار و ۹۵۰ میلیارد ریال دیگر اختصاص یافته است. این سد در اسفند ماه امسال آبگیری و واحد نیروگاه آن با ۴۸۰ مگا وات برق، سال ۹۱ راهاندازی میشود. اما از نکات مهم سد سیمره علاوه بر طولانی شدن ساخت آن که بارها به آن اشاره شدهاست، بحث اشتغالزایی در این سد بزرگ است. در حالیکه نیروهای بومی استان ایلام به خصوص در شهرستان درهشهر بیکار هستند در اجرای بسیاری از کارهای این سد از نیروهای غیر بومی استفاده میشود و نیروهای بومی اعم از کارگری و متخصص از انجام بیشتر فعالیتهای این سد محروم هستند. حال جای سؤال است در حالیکه خیلی از افراد تحصیل کرده در رشتههای مرتبط با سدسازی و نیروهای کارگری و عملیاتی در استان ایلام بیکار هستند، چرا از افرادی استفاده میشود که در محل زندگی خود پز صنعتی بودن استانشان را میدهند. این امر علاوه بر فرار نیروهای متخصص و کارگری استان ایلام باعث تغییرات فرهنگی در استان و نیز افزایش فقر در میان بیکاران استان و تبعات بیشمار دیگری شدهاست. یک کارشناس عمران با گرایش سد و شبکه که برای فعالیت در این سد به محل سد سیمره مراجعه کردهبود، گفت:«من اهل یکی از روستاهای اطراف سد سیمره هستم مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه دولتی و با معدل بالا گرفتهام و بعد از مدتی فارغالتحصیل شدن برای پیدا کردن شغل به این سد مراجعه کردم که با جواب منفی از سوی مسؤولان سد مواجه شدم.» یاسر رحمتی عنوان کرد:« چرا من باید با این مدرک و با این معدل از کار کردن در این پروژه محروم باشم و نیروهایی از استانهایی دیگر در محل زندگی من شاغل باشند.» وی با انتقاد از مسؤولان ارشد سد گفت:« مسؤولان ارشد فقط در صورت داشتن پارتی مرا جذب کار میکرند ولی من آشنا و پارتی نداشتم و ملاک آنها برای نیروها آشنایی و فامیلسالاری است.» یک سکنه روستای بدره که در ۱۲ کیلومتری سد سیمره قرار دارد و اغلب کارکنان ایرانی سد در آن سکونت دارند در این زمینه گفت:«شمار قابل توجهی از کارکنان سد که اغلب آذریزبان و ساکن استانهای آذربایجان هستند در این روستا زندگی میکنند.» محمد بیگی افزود:« از اینکه هموطنان ما شاغل باشند بسیار خوشحال میشویم ولی درد ما این است که این افراد اغلب از استانهایی هستند که صنعتیاند و در آنجا بیکاری به اندازهی ایلام معنا ندارد.» وی خاطرنشان کرد:« ۱۸ نفر از این کارکنان در همسایگی ما در یک خانه زندگی میکنند و ما با آنها سلام و علیک داریم ولی از اینکه آنها از راه به این دور به استان ما آمدهاند و میتوانند درآمد داشته باشند اما ما در چند قدمی روستایمان حتی نمیتوانیم کارگر ساده سد باشیم به شدت ناراحتیم.» بیگی تأکید کرد:« پیمانکاران و مجریان اجرای پروژه به محض برنده شدن مناقصه و تحویل گرفتن کار دوستان و آشنایان خود را میآورند و حتی آبدارچی موردنیاز را از شهر خودشان تأمین میکنند در حالیکه بیکاری در استانی مانند ایلام بسیار بغرنج است.» یک جوان ایلامی نیز گفت:«بدتر از همه این موضوعات این است که پس از اجرای پروژه بسیاری از کارکنان و پرسنل فعلی نیروهای رسمی میشوند و باز هم جایی برای بومیها نیست.» احسان رشیدی افزود:«در آن شرایط جوانی مانند من با مدرک مهندسی عمران به شهرهای دیگر مهاجرت میکند و کسانی هم که از شهرهای دیگر قرار است در سد شاغل شوند به این استان مهاجرت میکنند که رفتن امثال من و آمدن آنها تبعات اجتماعی خاص خود را دارد.» وی تأکید کرد:«مسؤولان استان هم اکنون پیشرفت این پروژه را حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد اعلام کردهاند و معلوم است که هنوز کارهایی زیادی در سد وجود دارد و من از همهی آنها تقاضا میکنم از همین جا جلوی ضرر را بگیرند.» رشیدی تصریح کرد:«متأسفانه مسؤولان ایلامی قدر فرصتهای ایجاد شده در استان را نمیدانند و به سادگی از کنار آن میگذرند در حالیکه میتوانند از این فرصت برای نگهداشتن ۱۰۰ مهندس بومی و هزاران کارگر خودی استفاده کنند.»
یک رانندهی شاغل در سد هم گفت:«همه روزه افرادی را به فرودگاه و ترمینال میبرم و باز میگردانم که هلندی، آمریکایی و … هستند.» وی تأکید کرد:« باید از مسؤولان پرسید آیا نمیشد از این دست نیروها در خود استان استفاده کرد که اکنون کم هم نیستند؟» نمایندهی مردم ایلام در مجلس در ارتباط با فرار نیروهای متخصص در استان ایلام گفت:« متأسفانه در سالهای اخیر شاهد رشد نیروهای غیر بومی در پروژههای اشتغالزایی بودهایم و این امر موجب فرار نیروهای متخصص در استان ایلام شدهاست.» داریوش قنبری اظهار داشت:« در حالی که بزرگترین مشکل استان ایلام بیکاری است، افراد متخصص این استان از فعالیت در پروژههای اشتغالزایی محروم هستند.» وی تصریح کرد:« باید تدبیری اتخاذ شود تا در حد امکان از نیروهای بومی و متخصص برای اجرای پروژهها بهرهگیری شود و پس از آن ظرفیتها در اختیار سایرین قرار گیرد.» مسؤولان استان توضیح در خصوص علت عدم بهکارگیری نیروهای غیر بومی را به مسؤولان اجرای پروژه محول کردند و مسؤولان اجرای پروژه سد سیمره نیز حاضر به توضیح در این خصوص نشدند. یکی از افرادی که در محل اجرای پروژه حضور داشت و گفته میشود جزو مسؤولان اصلی است گفت:«در این خصوص به شما نباید توضیح بدهم و اصولاً نباید در این زمینه اظهار نظر کنید!»